ضربه خوردن به سر بعد از کاشت مو

حتی یک ضربه به سر بعد از کاشت مو می‌تواند نگرانی‌هایی درباره سلامت گرافت‌ها ایجاد کند. اما آیا هر ضربه‌ای باعث آسیب به موهای کاشته‌شده می‌شود؟ پاسخ به زمان سپری‌شده از عمل و شدت ضربه بستگی دارد.

احتمال آسیب به گرافت‌ها بر اساس شدت ضربه

در روزهای اول، گرافت‌ها فقط با لخته خون و دلمه‌های کوچک در جای خود نگه داشته می‌شوند. پوست اطراف هنوز ترمیم نشده و هر روز که می‌گذرد، چسبندگی بیشتر می‌شود.

طبق مطالعه برنشتاین و راسمن (2006) تا روز پنجم بعد از کاشت مو، کندن دلمه‌ها می‌تواند باعث خارج شدن گرافت‌ها شود. از روز ششم، کشیدن موها دیگر باعث جدا شدن گرافت‌ها نمی‌شود و در روز نهم، احتمال کنده شدن آن‌ها بسیار کم شده است.

با این حال، پوست و دلمه‌ها تا حدود دو هفته همچنان حساس‌اند و بسیاری از جراحان توصیه می‌کنند تا یک ماه از وارد شدن ضربه‌های شدید به سر جلوگیری کنید.

ضربه خفیف به سر

برخورد سر با چارچوب ماشین، لبه‌ کمد یا درِ نیمه ‌باز از رایج‌ترین حادثه‌هاست. اگر این برخورد بعد از چند روز اول رخ داده و سطحی باشد، خونریزی نکند و دلمه‌ها سر جایشان بمانند در بیشتر موارد جای نگرانی نیست. قرمزی ساده‌ پوست هم لزوما نشانه‌ آسیب گرافت نیست، چون پوست ناحیه‌ کاشت از قبل حساس و قرمز است.

به همین دلیل، در پنج روز اول پس از کاشت مو باید بیشتر مراقب باشید؛ زیرا گرافت‌ها هنوز به‌خوبی در جای خود تثبیت نشده‌اند و حتی تماس یا مالش ناخواسته می‌تواند آن‌ها را جابه‌جا کند. بنابراین، ضربه‌ای که در روز دوم ممکن است به گرافت‌ها آسیب بزند، لزوما در هفته سوم همان تأثیر را ندارد.

ضربه شدید به ناحیه کاشت مو

در مورد ضربه به ناحیه کاشت، سه عامل مهم است:

• نیروی ضربه: هر چه شدیدتر باشد، آسیب پوست عمیق‌تر است.
• جنس سطح: سطح زبر و ساینده آسیب بیشتری می‌زند.
• محل برخورد: بالای سر نسبتا صاف است و گرافت‌های بیشتری با جسم تماس پیدا می‌کنند. کناره‌های سر انحنا دارند و سطح تماس کمتر است.

اگر ضربه باعث پارگی پوست شده و نیاز به بخیه باشد، ابتدا باید زخم درمان شود. جراح پس از بررسی وضعیت پوست و روند بهبود زخم، درباره زمان و روش مناسب ترمیم ناحیه تصمیم می‌گیرد.

عوارض احتمالی ضربه به سر در روزهای اول کاشت مو

• جابجایی یا کنده شدن گرافت: رایج‌ترین عارضه است. گرافتی که قبل از تثبیت از جایش خارج شود، ممکن است به‌خوبی رشد نکند.
• خونریزی: ناحیه کاشت و برداشت مو پس از عمل دارای زخم‌های ریزی است. خونریزی معمولا خفیف است، اما در صورت ادامه‌دار بودن می‌تواند روند ترمیم پوست را مختل کند.
• تورم، درد و کبودی: اغلب گذرا هستند، ولی ناراحتی دوران نقاهت را بیشتر می‌کنند.
• عفونت: هرگونه زخم پوستی می‌تواند راه ورود باکتری‌ها باشد. عفونت بعد از کاشت مو شایع نیست، اما ایجاد زخم جدید در این ناحیه می‌تواند احتمال بروز آن را افزایش دهد.

بخشی از ضربه‌ها به شرایط پس از عمل مربوط می‌شود. تورم سر و پیشانی ممکن است تشخیص فاصله‌ها را دشوار کند. همچنین، اگر بی‌حسی سر بعد از کاشت مو همچنان ادامه داشته باشد، ممکن است برخورد یا ضربه به ناحیه کاشت را به‌موقع احساس نکنید و ناخواسته به گرافت‌ها آسیب بزنید. به همین دلیل، آگاهی از علت بی‌حسی سر بعد از کاشت مو و رعایت مراقبت‌های لازم برای پیشگیری از عوارض کاشت مو اهمیت زیادی دارد.

اقدامات لازم بعد از ضربه خوردن به سر

اگر داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت به‌جز آسپرین مصرف می‌کنید، حتی در صورت واردشدن ضربه‌ای که خفیف به‌نظر می‌رسد، برای ارزیابی پزشکی سریع‌تر اقدام کنید. در این شرایط، بررسی احتمال آسیب به سر از نگرانی درباره سلامت گرافت‌های کاشته‌شده مهم‌تر است. اگر وضعیت اورژانسی نیست:

• ناحیه آسیب‌دیده را نمالید و خون را با دستمال پاک نکنید. جز برای کنترل خونریزی از لمس آن خودداری کرده و گرافتی را که شل شده به داخل فشار ندهید.
• در صورت خونریزی با دست تمیز و استفاده از گاز استریل، حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فشار ملایم و مداوم وارد کنید. گاز را روی پوست نکشید و آن را جابه‌جا نکنید.
• از کل ناحیه آسیب‌دیده و محل دقیق ضربه، در نور روز و بدون فلاش، عکس واضح بگیرید.
• با کلینیک یا جراح خود تماس بگیرید و تاریخ عمل، زمان و نحوه ضربه، وضعیت ناحیه و داروهایی که مصرف می‌کنید را بگویید. اگر کاشت مو در اصفهان انجام شده و از کلینیک دورید، عکس‌ها را برای تیم درمان بفرستید و پیگیر دستور آنها شوید.
• هیچ ماده‌ای روی ناحیه آسیب‌دیده نمالید. از الکل، آب‌اکسیژنه و پمادهای خانگی بدون تأیید جراح استفاده نکنید. همچنین، یخ را مستقیما روی گرافت‌ها قرار ندهید؛ زیرا فشار و اصطکاک می‌تواند به آن‌ها آسیب برساند.
• گرافت جابه‌جا‌شده را خودتان سر جایش نگذارید؛ این کار باید در شرایط استریل و توسط پزشک انجام شود.

اگر خاک یا آلودگی وارد زخم شده یا زخم پس از شست‌وشو همچنان کثیف است، همان روز برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.. ممکن است تزریق واکسن کزاز لازم باشد؛ بنابراین، اگر واکسیناسیون کزاز شما به‌روز نیست یا از وضعیت آن اطلاع ندارید، حتما به پزشک بگویید. همچنین، در هر مراجعه پزشکی حتما اطلاع دهید که به‌تازگی کاشت مو انجام داده‌اید.

نشانه‌های آسیب دیدن گرافت‌ها پس از ضربه

نشانه‌هایی که باید جدی بگیرید:

• شروع مجدد خونریزی از نقطه‌ای که خونریزی آن قبلا بند آمده
• ایجاد حفره‌ای کوچک و خالی در میان گرافت‌ها
• مشاهده مویی همراه با تکه‌ای کوچک و سفیدرنگ از بافت در انتهای آن، روی بالش یا هنگام شست‌وشو
• کنده‌شدن دلمه‌ها از بخشی از ناحیه کاشت
• افزایش تدریجی تورم یا تشدید درد
• گسترش قرمزی، افزایش گرمای پوست یا ترشح چرکی (که می‌تواند نشانه عفونت باشد.)
• بروز تب یا احساس ناخوشی عمومی پس از ضربه

اگر محل ضربه، خونریزی ندارد، دلمه‌ها سالم مانده‌اند و پوست فقط کمی قرمز یا حساس است، عموما نشانه امیدوارکننده‌ای است. عکس‌های واضح نیز به تیم درمان کمک می‌کنند تا وضعیت ناحیه را بهتر ارزیابی کند.

ارتباط ضربه به سر با ریزش گرافت‌های کاشته‌شده

ریزش موهای کاشته‌شده در هفته‌های دوم تا ششم بعد از عمل طبیعی است و عموما به ضربه ربطی ندارد. گرافت‌ها بعد از جراحی وارد مرحله‌ استراحت می‌شوند و مو می‌ریزد، اما ریشه می‌ماند.

موهای قدیمی ناحیه‌ گیرنده هم ممکن است در همین بازه بریزند و این ریزش اغلب موقتی است. به این پدیده ریزش شوک می‌گویند و منشأ آن خود جراحی است، نه ضربه به سر.

اگر ضربه در ماه اول رخ داده باشد، این دو با هم همپوشانی پیدا می‌کنند و کم‌پشت دیده شدن ناحیه در آن مرحله چیزی درباره‌ سرنوشت گرافت‌ها نمی‌گوید.

تا چه مدت بعد از کاشت مو باید مراقب ضربه به سر بود؟